Aan Leo

In een reactie op mijn vorige artikel vroeg ene Leo wèlke boeken van Boudewijn Büch ik onlangs heb gelezen. Nou Leo, dat waren de volgende: "De kleine blonde dood", "Het dolhuis", "De rekening" en "Links!" Ooit heb ik ook nog "De blauwe salon", "Eilanden" en "Rock & Roll" gelezen. Wat ik van zijn boeken vind? Ik moet zeggen dat ik hem vooral lees vanwege de persoon die hij was. Ik ken hem nog van de TV uit de tijd dat hij zijn eigen boeken- en later reisprogramma had. Zijn enthousiasme werkte aanstekelijk en daarom mocht ik hem graag. Zijn onverwachte dood kwam voor mij dan ook als een schok. Was hij de beste Nederlandse schrijver ooit? Nee, dat niet, maar slecht schreef hij ook niet. Verschillende thema's keren terug in zijn werk: het internaat (dolhuis of gekkenhuis) in Brabant, de strenge Joodse vader die nog de oorlog in z'n kop heeft, de moeder die (bijna) alles goed vindt, de dood van zijn zoontje, drugs en rock 'n roll. Na Büchs dood in 2002 werd naar buiten gebracht dat hij een groot fantast was en dat vooral dat van die jonggestorven zoon fictie was. Maar, romans zijn toch fictie, al of niet op autobiografische grondslag? Goed, hij heeft dus hoogstwaarschijnlijk meer fantasie gebruikt dan de meeste andere schrijvers, maar dat doet niets af aan zijn boeken. Ik had ze zo uit en werd vooral door "Het dolhuis" diep geroerd. Zijn boeken "Eilanden" en "Rock & Roll" vormen een uitzondering. Het zijn ten eerste geen romans en ten tweede vertonen zij hetzelfde euvel als sommige boeken van Maarten 't Hart (eveneens door mij zeer bewonderd). Dat wil zeggen, veel te veel details. Leuk voor de schrijver, maar saai voor de lezer die niet deze bovenmatige bewondering of verwondering met hem deelt.

Al met al had ik hem een langer leven gegund. Hij was veel bezig met de dood en met het onderwerp zelfdoding. Toch denk ik dat hij op zijn manier genoot van het leven, door zijn enthousiasme voor van alles en nog wat met ons te delen. Ik zie hem nog voor me bij Barend en Van Dorp, waar hij met handschoenen aan zeldzame boeken toonde aan de gasten en aan de kijkers. Tijdens het televisieseizoen van dat programma stierf hij, veel te jong. Hij had nog veel mooie boeken kunnen schrijven.

En wat Herman Brusselmans betreft, beste Leo, ik hou gewoon veel van Vlaamse schrijvers, zoals Willem Elsschot, Ward Ruyslinck, Paul de Wispelaere en Hubert Lampo (Hugo Claus wat minder). De boeken van Brusselmans blinken uit in vaak cynische humor en absurde situaties. En toch moet ik om hem lachen. Hij is een aantal keren te gast geweest bij Paul en Witteman en ook daar ik vond hem erg leuk.

Wat P&W betreft, die komen pas in september terug op de buis. We moeten het voorlopig weer even doen met het span Knevel en Van den Brink. De opzet vind ik iets minder, maar de presentatoren doen het niet slecht en het hangt natuurlijk veel af van de gasten. Die maken of breken toch het programma.

Leve de republiek!

Laatst schreef ik onder de titel "Armageddon" een stukje over de rampzalige tijd waarin wij leven. Nu Koninginnedag weer. Nou ben ik niet bijzonder koningsgezind - waarom zou je steenrijk geboren worden en 'genetisch' meer zijn dan een ander? - maar wat er 30 april gebeurd is had nu ook weer niet gehoeven. Zeer wrang voor de nabestaanden van de slachtoffers en voor die van de dader niet te vergeten. Alleen laat de hypocrisie van de gemiddelde Nederlander, voor zover de gemiddelde Nederlander bestaat, zich weer in volle glorie aanschouwen. Ware de dader namelijk een allochtoon geweest, dan hadden dezelfde dag nog islamitische scholen en moskeeën in brand gestaan en had Geert Wilders op nu op 70 zetels gestaan in de peilingen. Nee dus, het was een autochtone Nederlander. Nu vindt men het zielig voor die man en vraagt men zich af wat hem bezielde en hoe hij tot zijn daad kwam. Ik vind het vooral erg voor zijn nabestaanden. Die durven zich niet meer te vertonen en snappen er niets van.

Ook dit keer ben ik wat langer weggeweest. Zeker weer veel gelezen, zult u denken? Inderdaad, vier boeken van Boudewijn Büch, nog eentje van Jan Siebelink en één van de Franse schrijver Frédéric Beigbeder. Een ex-reclameman die in zijn boek "€ 6,99" (of "€ 14,99" of "€ 18,99" of ...; het boek heeft meerdere titels al naar gelang het land van verschijning en de uitvoering van het boek: hardcover, paperback of pocket) hard afrekende met de reclamewereld waar hij uit voortkwam. Het kostte hem zijn baan, maar het boek werd een bestseller, net als zijn navolgende boeken, dus is hij er nu financieel beter aan toe dan vroeger. Ook weer veel boeken gekocht bij kringloopwinkels en op rommelmarkten, o.a. van Herman Brusselmans, Connie Palmen en A.F.Th. van der Heijden. Ik kom de zomer wel weer door.

Vandaag 5 mei. Tuurlijk blijven vieren. En niet van alles erbij halen - Afghanistan, Sebrenica, noem maar op - allemaal verschrikkelijk, maar het gaat om de Tweede Wereldoorlog. En ... elk jaar vrij. Vroeger was dat zo, nu nog slechts eens in de vijf jaar. Belachelijk. In Frankrijk is op 14 juli geen winkel en geen bank open. Daar herdenkt men al meer dan tweehonderd (!) jaar de Franse Revolutie die uiteindelijk leidde tot de republiek Frankrijk. Het einde van WOII is pas vierenzestig jaar geleden en leidt nu al niet meer elk jaar tot een vrije dag voor iedereen. Alleen de ambtenaartjes en de schoolgaande jeugd zijn elk jaar vrij. Daarentegen krijgen we wel altijd vrij met Pasen, Pinksteren en Hemelvaartsdag. Dagen waarvan het merendeel van de Nederlanders niet eens meer weet wat ze betekenen!

Vergeet die roze bril maar!

Ik ben Martin Bril niet. Ten eerste leef ik nog, ten tweede schrijf ik lang niet zoveel en zo goed als hij schreef. Wel was hij een leeftijdgenoot. Slechts enkele maanden ouder dan ik. Maar ik wil nog niet dood. Alsof het iets is waar je zelf over kunt beslissen. Het leven, en de dood, heb je niet zelf in de hand. John Lennon zei vrij vertaald: "Het leven is wat je overkomt terwijl je bezig bent met andere dingen" en hij werd vermoord. Jim, Jimi en Janis spoten, snoven en slikten zich dood, John Denver vloog zich dood en Martin Bril ging gewoon dood. Aan die kloteziekte die ook al een groot deel van mijn familie en kennissenkring heeft uitgemoord. Houdt het dan nooit op? En het zijn ook steeds vaker jonge mensen die kanker krijgen. Ik ben eigenlijk maar een geluksvogel (afkloppen).

Martin jongen, mijn leeftijdgenoot en mijn broers naamgenoot, ik ben er niet heilig van overtuigd of er nog iets is na dit aardse leven, maar één ding weet ik wel: wij zullen nooit meer door jouw 'bril' naar het leven kijken.

Schaap in wolfs(en)kleren

Om even aan te sluiten op mijn vorige bericht. Onlangs heb ik de boeken gelezen van Khaled Hosseini, te weten "De Vliegeraar" en "Duizend schitterende zonnen". Het eerste boek is zelfs al verfilmd (heb de film niet gezien). Verpletterende boeken! Het laat zien hoe de gemiddelde Afghaan lijdt onder de continue strijd die in zijn land gevoerd wordt. Al sinds de jaren zeventig wordt Aghanistan bezet door steeds weer andere mogendheden. Eerst werd de koning afgezet door zijn neef. Na een paar jaar vond er een coup plaats door de Sovjet-communisten. Nadat die waren vertrokken kregen de Taliban de leiding. Momenteel worden die bevochten door de legers van de Verenigde Staten en hun bondgenoten. Altijd strijd, altijd oorlog. Van het ene moment op het andere ben je je kind, vader, moeder, broer, zus kwijt. Onder het regiem van de Taliban hebben vooral de vrouwen helemaal niets in te brengen. Ze mogen niet zonder begeleiding van een volwassen man op straat en áls ze op straat lopen, dan alleen in burka. Lachen in het openbaar mag niet, te luidruchtig zijn mag niet. Als je een Talib te lang aankijkt loop je al kans op een pak slaag!

Intussen heb ik ook "Knielen op een bed violen" van Jan Siebelink gelezen. Van het moslimfundamentalisme naar het christenfundamentalisme. Over een vader die zich door godsdienstcolporteurs laat verleiden tot het zwartste calvinisme, zonder een sprankje vreugde. Het is een zwaar geloof wat de hoofdpersoon aanhangt, maar het boek van ruim 400 pagina's is niet zwaar om te lezen. In één dag had ik uit! Het mooie paasweer was daar debet aan. Oh ja, "De tweeling" van Tessa de Loo heb ik ook nog gelezen in de tussentijd en nog een ouwetje van Jan Wolkers ("Horrible tango"). Thans ben ik "Zusje van me" aan het lezen van de Zweeds-Nederlandse schrijfster Barbara Voors.

U begrijpt, ik zit de laatste tijd weinig bij de PC. Maar dat had u al gemerkt aan de lange tijd tussen twee berichten.

Wat de actualiteit betreft is het een beetje komkommertijd. Of het moet over Aleid Wolfsen gaan, de burgemeester van Utrecht. Óf houdt je mond óf kom rond voor je fouten uit. Een gouden regel in het leven van publieke figuren. Wolfsen heeft weer de klassieke fout gemaakt. Nu worden er kamervragen gesteld over hetgeen anders een akkefietje was gebleven. Dom, dom, dom! Aleidje verliest zijn karweitje.

Tali Baba en de veertig rovers

Hoera, de zomertijd is weer ingevoerd en deze week wordt het nog mooi weer ook!. Een voorproefje op de zomer die, zoals zo vaak de laatste jaren, beter zal blijken te zijn dan de zomer zelf? In ieder geval heb ik meer dan voldoende boeken om de zonnige tuindagen door te komen. Hoewel ik het liefst buiten lees, heb ik de afgelopen tijd toch een aantal boeken gelezen, maar dan binnen! Binnen lees ik niet zo graag, omdat er dan teveel afleiding is van kinderen, televisie en computer. Vooral die laatste verleiding heb ik de laatste weken aardig kunnen weerstaan, hetgeen mijn lange afwezigheid op dit blog verklaart. Wat ik gelezen heb? "Komt een vrouw bij de dokter" van Kluun, twee boeken van Jan Siebelink, te weten "De overkant van de rivier" en "De herfst zal schitterend zijn" ("Knielen op een bed violen" moet ik nog lezen) en ik heb bijna "Eten, bidden, beminnen" van Elizabeth Gilbert uit. Voordat ik er aan begon had ik het idee dat het weer zo'n typisch hedendaags vrouw-in-een-identiteitscrisisboek zou zijn, maar dat valt mee. Af en toe moet ik hardop lachen om de belevenissen van de schrijfster in Italië, India en Indonesië. Op andere momenten wordt ik geboeid door de interessante culturele en religieuze gewoonten en gebruiken die deze drie zeer verschillende landen erop na houden en de boeiende manier waarop Gilbert de verschillende levensvisies en haar eigen filosofietjes daarover weet over te brengen op de lezer.

Om toch weer even in te haken op de actualiteit: ik kom vaak in Den Haag, maar gelukkig hoefde ik er vandaag niet te zijn. Vanwege die Afghanistantop was het in die regio drukker dan anders. Of de ontmoeting iets oplevert? Alle wellicht goede bedoelingen ten spijt geloof ik niet dat het meer zal blijken te zijn dan een zoethoudertje. Een dure manier om mensen te laten denken dat men wel degelijk nadenkt over de missies daar en dat het niet zomaar oorlogje spelen is in een ver land. Bovendien, de Taliban is onuitroeibaar verweven met de cultuur aldaar. Ik vrees dat, zodra alle legers het land de rug toegekeerd hebben (ooit?), de Taliban de labiele democratie die hen door de westerlingen is opgedrongen weer teniet zal doen en de Islamitische dictatuur in ere zal herstelllen. Al met al kost de oorlog c.q. missie en de conferentie van vandaag de belastingbetaler een boel geld, dat uiteindelijk slecht besteed is. Sorry dat ik zo pessimistisch ben hierover, maar sommige dingen zullen nooit veranderen, en één daarvan is de niet te stoppen zucht van de mens naar macht. De Talibaardapen zullen de macht met beide handen aangrijpen zodra zij daartoe weer de kans krijgen.

De gebeten hond (2)

Ja hoor, ook dat was te verwachten. Zoals Wilders nu qua zetels bovenaan in de peiling staat met liefst 28 zetels, zo bungelt onze IJzeren Rita met haar Trots op Nederland nu onderaan de lijst met nog slechts één zeteltje (zijzelf dus). Kappen mevrouw Verdonk. Men heeft door dat u niets te melden heeft.

Armageddon

Wat een desastreuze tijd beleven wij op dit moment. De financiële crisis (al dan niet aangepraat, maar je wordt er wel door beïnvloed), een vliegtuigramp, een school in Duitsland waar doden zijn gevallen, het stadsarchief van Keulen ingestort door de aanleg van een Noord-Zuidlijn van de metro, grachtenpanden in Amsterdam ingezakt (ook een Noord-Zuidlijn), nog meer scholen bedreigd (al dan niet geïnspireerd door de Duitse kwestie), Amsterdam Zuid-Oost afgezet vanwege een explosievendreiging, enzovoorts enzovoorts. Het is met mijn weblog niet meer bij te houden. Als ik lid was van zo'n christelijke secte zou ik nu op straat lopen roepen dat het einde der tijden nabij is. Maar dat ben ik niet, dus dat doe ik niet. Ik denk dat veel zaken te verklaren zijn door de invloed die internet heeft op vooral jongeren. Lekker veilig en anoniem bedreigingen uiten in chatboxen, filmpjes op YouTube plaatsen, reacties op websites zetten en via MSN of andere messengerprogramma's je ongenoegen uiten. Lekker anoniem, denken ze, want vaak zijn de boosdoeners te achterhalen zoals die jongen die een school in Breda had bedreigd. Moet er dan maar een internetpolitie komen? Moeten er mensen komen die elk verdacht mailtje, chatbericht of reactie op een website gaan lezen en controleren op dreigingsniveau? Daar hebben heel veel mensen een dagtaak aan en voor de goedwillende internetter geeft het allemaal dat 1984-Big-Brother-is-watching-you-gevoel.

Kortom, de wereld wordt er niet leuker op. Dreiging, geldverslindende prestigeprojecten die huizen en archieven de kop kosten, oorlogen, hongersnoden, rampen. Laat ik maar ophouden. Als ik dit artikel nalees dan vind ik mijn eerdere artikelen eigenlijk maar gezeur. Aan de andere kant, iemand moet zich toch druk maken en als een soort valse-moraalpolitie wereld, samenleving, politiek en kerk in de gaten houden en van kritiek voorzien als hij dat nodig vindt of als hij daar de behoefte toe voelt of omdat het hem oplucht? Mijn ongenoegen is in ieder geval geweldloos.

Ik heb de afgelopen week alle boeken van mijn vrouw en mij op Library Thing gezet. Lekker effe iets anders doen. Even de werkelijkheid ontvluchten. Escapisme heet dat met een mooi woord. Kun je ook doen door het lezen een boek. Misschien lees ik daarom wel zo graag.